Bezuinigingen op woonmarkt

In Den Haag circuleren volgens het Financieele Dagblad ongeveer vijf concrete voorstellen die ten minste 20 procent bezuinigen op de overheidsuitgaven voor de woningmarkt. Zowel de hypotheekrenteaftrek als de huurmarkt komt onder vuur te liggen. Dat stellen, volgens het FD, bronnen die inzicht hebben in de bezuinigingsmaatregelen die in totaal twintig ambtelijke werkgroepen binnenkort adviseren aan kabinet en politiek.

Het meest radicale van de vijf voorstellen voor de woningmarkt is populair bij fiscalisten en economen, maar zal politiek moeilijk liggen. Hierbij wordt de hypotheekschuld voortaan 'belast' in box 3 tegen de bestaande rendementsheffing van 1,2 procent. Omdat een schuld negatief vermogen is, komt de 1,2 procent ten gunste van de belastingbetaler. De huidige hypotheekrenteaftrek via de inkomstenbelasting vervalt echter en die regeling is vrijwel altijd voordeliger voor de huiseigenaar.

Het plan is radicaal omdat bestaande huiseigenaren fors inleveren. Daarom is gefaseerde invoering en compensatie nodig, maar dat zal de pijn niet helemaal wegnemen. Er is ook een risico op een scherpe daling in de huizenprijzen, wat misschien gunstig is voor starters, maar slecht voor het consumentenvertrouwen en zo ook weer voor de schatkist.

Vanwege deze risico's achten waarnemers in het veld andere bezuinigingsvarianten kansrijker. Zoals het plan om aflossingsvrije hypotheken te ontmoedigen, bijvoorbeeld door voor de fiscus te veronderstellen dat er wel wordt afgelost en er zodoende ieder jaar minder rente kan worden afgetrokken. Een andere veelgenoemde variant is de invoering van een vlaktaks, waarbij het hoogste tarief van de inkomstenbelasting beduidend lager ligt dan de huidige 52 procent en er dus ook tegen dit lagere tarief rente moet worden afgetrokken.

In alle scenario's wordt ook de huurmarkt aangepakt. Het meest kansrijke plan is om de huurprijs voortaan te baseren op de woningwaarde in plaats van het aantal vierkante meters, zoals het nu is. Dat zal leiden tot hogere huurprijzen in grote steden zoals Amsterdam. Voor huurders met een kleine beurs is er nog een toeslag, voor de hogere inkomens niet.

Andere bezuinigingen die ambtenaren hebben bedacht, zijn een verkorting van de periode waarbinnen werklozen een uitkering krijgen, meer keuzevrijheid en hogere eigen bijdragen in de zorg, hogere tarieven voor openbaar vervoer, hoger collegegeld voor studenten en een leenstelsel in plaats van studiebeurzen.

Bron: FD